Skip to content
Open
Show file tree
Hide file tree
Changes from all commits
Commits
File filter

Filter by extension

Filter by extension

Conversations
Failed to load comments.
Loading
Jump to
Jump to file
Failed to load files.
Loading
Diff view
Diff view
15 changes: 11 additions & 4 deletions nl/aan-de-slag/index.md
Original file line number Diff line number Diff line change
@@ -1,10 +1,17 @@
---
title: "Aan de slag"
sortorder: 1
translation: "getting-started"
---

Aan de slag met MODX!
Welkom bij MODX. Deze sectie helpt je een site te installeren, Friendly URLs in te stellen, en upgrades uit te voeren.

1. Controleer de [server vereisten](aan-de-slag/server-vereisten)
2. [Installeer MODX](aan-de-slag/installatie)
3. [Succesvolle installatie, wat nu?](aan-de-slag/succesvolle-installatie)
1. [Wat is MODX?](aan-de-slag/wat-is-modx)
2. [Server vereisten](aan-de-slag/server-vereisten)
3. [Installatie](aan-de-slag/installatie)
4. [Succesvolle installatie, wat nu?](aan-de-slag/succesvolle-installatie)
5. [Vriendelijke URLs](aan-de-slag/vriendelijke-urls)
6. [Upgraden](aan-de-slag/upgraden)
7. [Upgraden van 2.x naar 3.0](aan-de-slag/upgraden-naar-3.0)

Meer detail (directorystructuur, glossary, troubleshooting) staat in de [Engelstalige Getting Started](/current/en/getting-started).
50 changes: 18 additions & 32 deletions nl/aan-de-slag/installatie.md
Original file line number Diff line number Diff line change
Expand Up @@ -2,45 +2,31 @@
title: "Installatie"
sortorder: "3"
translation: "getting-started/installation"
note: "Deze documentatie is nog niet compleet vertaald."
---

Deze pagina gaat over nieuwe installaties. [Wil je MODX upgraden naar een nieuwe versie?](aan-de-slag/onderhoud/upgraden)
Deze sectie is voor **nieuwe installaties**. Een bestaande site upgraden? Zie [Upgraden](aan-de-slag/upgraden).

[Controleer hier de server vereisten voor MODX voor je begint](aan-de-slag/server-vereisten).
Controleer eerst of de host voldoet aan de [server vereisten](aan-de-slag/server-vereisten) (PHP **8.1+** voor huidige 3.x-releases).

## Download MODX
## Kies een installatiemethode

Globaal zijn er 2 keuzes om MODX te downloaden: van de MODX website, of via Git(Hub).
| Methode | Voor wie | Handleiding |
| ------- | -------- | ----------- |
| Traditional zip | De meeste gebruikers; eenvoudigste pad | [Standaard installatie](aan-de-slag/installatie/standaard) |
| Advanced zip | `manager/` en/of `connectors/` hernoemen tijdens setup | [Advanced Installation (EN)](/current/en/getting-started/installation/advanced) |
| Git | Contributors en bleeding-edge | [Git Installation (EN)](/current/en/getting-started/installation/git) |
| Composer | Developers die `create-project` prefereren | [Composer (EN)](/current/en/getting-started/installation/composer) |
| CLI | Scripted / unattended setup | [Command Line Installation (EN)](/current/en/getting-started/installation/cli) |

### MODX Website
Download packages via [modx.com/download](https://modx.com/download/).

Voor de meeste gebruikers is het aan te raden om een [distributie te downloaden van MODX.com](https://modx.com/download/). Op de MODX website vind je de downloads voor verschillende versies van MODX.
### Traditional vs Advanced

De downloads worden in verschillende varianten aangeboden. Dit zijn allemaal dezelfde versie van MODX, waarbij in de installatie enkele verschillen zitten:
- **Traditional** - Volledig package, uitpakken en setup starten. Gebruik dit tenzij je een specifieke reden hebt om iets anders te kiezen.
- **Advanced** - Kleinere download; setup bouwt/uitpakt het core-package en laat je custom locaties voor `manager/` en `connectors/` instellen. De **core-map kan in MODX 3 niet meer verplaatst of hernoemd worden**. Voor hernoemen van manager/connectors heb je SSH (of vergelijkbaar) en schrijfbare parent-directories nodig.

- **Traditional** is de standaard download.
- **Advanced** maakt het mogelijk om tijdens de installatie de mappen te hernoemen. Dit is een geavanceerdere functie waarmee je MODX als het ware kunt verbergen, wat de veiligheid ten goede kan komen. Het hernoemen van de mappen kan je ook na de installatie doen voor een Traditional installatie ([zie "Securing MODX" (EN)](/current/en/getting-started/maintenance/securing-modx)).
- **SDK** is een variant specifiek voor ontwikkelaars van uitbreiding; deze bevat namelijk een leesbare versie van de ExtJS code die de manager gebruikt, waardoor het debuggen makkelijker kan worden.
## Speciale situaties

### Git(Hub)

Daarnaast is het mogelijk om MODX direct [vanuit de officiele broncode](https://github.com/modxcms/revolution) te installeren. Gemiddeld 6-10x per jaar komt er een update voor MODX via de website uit, maar via GitHub heb je altijd de allerlaatste versie.

De installatie via Git omvat wel een paar extra stappen. Lees daarvoor verder in [Git Installation (EN)](/current/en/getting-started/installation/git-installation "Git Installation").

## Bestanden uploaden

Nadat je MODX hebt gedownload, moet je alle bestanden uploaden naar je webserver. Je kan het zip bestand uploaden, en op de server (bijvoorbeeld via een control panel of via SSH) het bestand unzippen, of je kunt op je computer het bestand unzippen en de losse bestanden uploaden. Als je de toegang hebt is het aan te raden om het unzippen op de server te doen, omdat je daarmee het risico op corrupte uploads minimaliseert, en het is vaak nog een stuk sneller ook.

Het is aan te raden om MODX direct in de webroot te plaatsen (de `public_html` of `www` map) zodat je MODX na de installatie op `example.com` kunt benaderen. Als dat niet kan, bijvoorbeeld omdat daar een bestaande website draait of omdat de domein nog niet is geregistreerd, is het ook mogelijk om MODX in een submap of subdomein te installeren. Als je klaar bent om de site te verplaatsen naar de hoofdmap kan je de [Moving your site documentatie (EN)](/current/en/getting-started/maintenance/moving-your-site) nalezen voor de stappen die je moet nemen.

## Installeren

Bestanden geupload? Dan is het tijd om de setup uit te voeren. Dat kan via de browser, of via de [command line (EN)](/current/en/getting-started/installation/cli).

Navigeer naar `http://example.com/setup/` om de setup te beginnen.

Direct worden er enkele verificaties uitgevoerd om, onder andere, zeker te weten dat sessies en de tijdzone juist zijn geconfigureerd op de server. Als die checks mislukken krijg je daar een melding van te zien, en moet de server configuratie aangepast worden voor je verder kunt met de installatie. Neem hiervoor contact op met je server administrator of hosting partij.

[Lees hier verder in het Engels](/current/en/getting-started/installation/standard).
- [Installeren naast een bestaande site (EN)](/current/en/getting-started/installation/existing-site) (submap, oude HTML/CMS, tijdelijke URL)
- [Troubleshooting Installation (EN)](/current/en/getting-started/installation/troubleshooting)
- Na een geslaagde installatie: [Succesvolle installatie, wat nu?](aan-de-slag/succesvolle-installatie)
112 changes: 112 additions & 0 deletions nl/aan-de-slag/installatie/standaard.md
Original file line number Diff line number Diff line change
@@ -0,0 +1,112 @@
---
title: "Standaard installatie"
sortorder: "1"
translation: "getting-started/installation/standard"
description: "Installeer MODX 3 vanaf het traditional zip-package"
---

Deze handleiding beschrijft een normale nieuwe installatie vanaf de **traditional** zip-download. De meeste sites gebruiken dit pad.

- Bestaande site upgraden? Zie [Upgraden](aan-de-slag/upgraden).
- `manager/` of `connectors/` hernoemen? Gebruik [Advanced Installation (EN)](/current/en/getting-started/installation/advanced).
- Installeren via Git of Composer? Zie [Git (EN)](/current/en/getting-started/installation/git) of [Composer (EN)](/current/en/getting-started/installation/composer).

## 1. Controleer de vereisten

Controleer of je host voldoet aan de [server vereisten](aan-de-slag/server-vereisten). Huidige MODX 3.x (3.2+) heeft **PHP 8.1+** en MySQL/MariaDB nodig.

Je hebt nodig:

- Een webroot (of submap) waar de site komt
- Een MySQL-database en een databasegebruiker met voldoende rechten
- Mogelijkheid om bestanden te uploaden/uitpakken (file manager, SFTP of SSH)

## 2. Download en plaats de bestanden

1. Download het nieuwste **traditional**-package van [modx.com/download](https://modx.com/download/).
2. Upload de zip naar je server.
3. Pak uit **op de server** (hosting file manager of `unzip`). Dat is veiliger en sneller dan duizenden bestanden via FTP uploaden.
4. Zet de uitgepakte bestanden in je webroot (of submap), zodat `index.php`, `core/`, `manager/`, `connectors/` en `setup/` daar staan.
5. Verwijder daarna de zip en eventuele lege wrapper-map.

Installeren in de domeinroot is gebruikelijk voor productie. Een submap is prima om te testen. Speciale gevallen (bestaande HTML/CMS-site, tijdelijke hosting-URL): [Installing alongside an existing site (EN)](/current/en/getting-started/installation/existing-site).

Zorg dat PHP minstens kan schrijven in:

- `core/cache/`
- `core/config/`
- `core/packages/`
- `core/import/`
- `core/export/`

## 3. Maak de database

In de MySQL-tool van je host (phpMyAdmin, control panel, CLI, enz.):

1. Maak een lege database (utf8mb4 is een goede default als de host die aanbiedt).
2. Maak een databasegebruiker en geef die alle rechten op die database. Een beperktere set rechten staat in [server vereisten](aan-de-slag/server-vereisten).
3. Noteer hostname (vaak `localhost`), databasenaam, gebruikersnaam en wachtwoord. Sommige shared hosts prefixen namen (bijvoorbeeld `account_modx`); gebruik de volledige namen die setup verwacht.

## 4. Start setup

Open in je browser `https://jouwsite.example/setup/` om de installatiewizard te starten.

Gebruik je echte domein of lokale URL, inclusief submap als je daarin hebt geïnstalleerd.

### Taal en welkom

Kies je taal en ga door het welkomstscherm.

### Installatie-opties

Voor een nieuwe site laat je **Nieuwe installatie** geselecteerd. Bestands- en maprechten kun je meestal op de defaults laten. Klik **Volgende**.

### Databaseverbinding

Vul in:

- **Database hostname** - meestal `localhost`. Voor een andere poort: `host;port=3307`. Voor een Unix-socket bijvoorbeeld `;unix_socket=/pad/naar/mysql.sock`.
- **Gebruikersnaam** en **wachtwoord**
- **Databasenaam**
- **Tabelprefix** - `modx_` is prima; wijzig alleen als je meerdere MODX-installaties in één database deelt

Klik **Test database server connection and view collations**. Los fouten op vóór je verdergaat (verkeerd wachtwoord, ontbrekende database, of gebruiker zonder rechten zijn de gebruikelijke oorzaken).

### Charset en collation

Gebruik doorgaans `utf8mb4` en `utf8mb4_general_ci` voor brede compatibiliteit. Met plain `utf8` kun je emoji's of bepaalde scripts niet opslaan. Houd charset en collation bij elkaar.

### Beheerder

Maak de hoofdgebruiker voor de Manager:

- Kies liever een andere gebruikersnaam dan `admin`
- Gebruik een sterk wachtwoord
- Gebruik een e-mailadres dat je beheert (setup gebruikt dit ook voor de initiële `emailsender`-instelling)

Klik **Volgende**.

### Pre-installatiechecks en installeren

Setup controleert PHP, extensies en schrijfbare paden. Los fouten op (zie [server vereisten](aan-de-slag/server-vereisten) en [Troubleshooting (EN)](/current/en/getting-started/installation/troubleshooting)), klik daarna **Installeren**.

### Setup verwijderen en inloggen

Vink aan dat de `setup/`-map verwijderd mag worden, en log in op de Manager.

Laat `setup/` alleen staan zolang je die nog nodig hebt. De installer is krachtig; verwijder hem zodra de installatie gelukt is.

## 5. Na de installatie

1. Controleer of je kunt inloggen en de frontend kunt openen.
2. Werk [Succesvolle installatie, wat nu?](aan-de-slag/succesvolle-installatie) door.
3. Schakel [vriendelijke URLs](aan-de-slag/vriendelijke-urls) in wanneer je klaar bent (met de juiste Apache/nginx-regels).
4. Harden de installatie: [Securing MODX (EN)](/current/en/getting-started/maintenance/securing-modx) (blokkeer vooral webtoegang tot `core/`).
5. Installeer Extras via Package Management wanneer nodig: [Transport packages (EN)](/current/en/extending-modx/transport-packages).

Werkt e-mail later niet? Controleer of [emailsender](/current/en/building-sites/settings/emailsender) een geldig adres voor je domein is.

## Als er iets misgaat

- Wit scherm of vastlopende installatie: [Troubleshooting Installation (EN)](/current/en/getting-started/installation/troubleshooting)
- Nog steeds vast? Vraag hulp in de [MODX Community](https://community.modx.com) en vermeld PHP-versie, databasetype/-versie en de exacte setup-fout (check ook `core/cache/logs/error.log` als die bestaat).
45 changes: 25 additions & 20 deletions nl/aan-de-slag/server-vereisten.md
Original file line number Diff line number Diff line change
@@ -1,52 +1,57 @@
---
title: "Server vereisten"
sortorder: "2"
translation: "getting-started/server-requirements"
---

MODX werkt prima op de meeste shared/cloud servers, en ook VPS en dedicated servers zijn geen probleem. MODX is geschreven in PHP, gebruikt in de meeste configuraties een MySQL database, en heeft een webserver als Apache of nginx nodig om de web requests te behandelen.
MODX draait prima op de meeste shared/cloud hosting, en ook op VPS en dedicated servers. MODX is geschreven in PHP, gebruikt meestal een MySQL-database, en heeft een webserver als Apache of nginx nodig.

## PHP
| Component | Minimum | Aanbevolen |
| --------- | ------- | ---------- |
| PHP | 8.1 | 8.2 of hoger |
| Database | MySQL 5.7.x | MySQL 8.0+ / MariaDB 10.6+ / Percona Server 8.0+ |
| Webserver | * | NGINX 1.18 of Apache 2.4 |

MODX 2.x vereist een PHP versie van tenminste 5.3.3, maar het is aan te raden om minstens versie 7.1 te gebruiken. 7.2 en 7.3 zijn ook ondersteund.
## PHP

In MODX 3.0 zal de minimale ondersteunde versie van PHP verhoogd worden, waarschijnlijk naar 7.1.
Huidige MODX 3-releases vereisen **PHP 8.1 of hoger**. PHP 8.2+ wordt aangeraden.

(MODX 2.7.0 en 2.7.1 hebben PHP 5.4 nodig; in 2.7.2 is dat hersteld naar PHP 5.3.3)
MODX 3.0 vroeg oorspronkelijk PHP 7.2. Het minimum ging naar **PHP 8.1 in MODX 3.2**. Upgraden naar 3.2 of later betekent dus dat je host PHP 8.1+ moet ondersteunen.

De volgende PHP extensies zijn voor MODX, of voor veelgebruikte extras, nodig: `zlib`, `json`, `gd`, `pdo` (met `pdo_mysql`), `imagick`, `simplexml`, `curl`, en `mbstring`. Dit zijn vrij standaard extensies die in de meeste gevallen standaard beschikbaar zijn.
De volgende extensies zijn nodig voor MODX, of vaak voor extras: `zlib`, `json`, `gd`, `pdo` (met `pdo_mysql`), `imagick`, `simplexml` (`php-xml`), `curl` en `mbstring`. Dit zijn gangbare extensies die meestal standaard aan staan.

Een `memory_limit` waarde van tenminste 64M of hoger is aan te raden.
Een `memory_limit` van minstens 64M of hoger wordt aangeraden.

## Database

Het is mogelijk om MODX met verschillende database types te gebruiken, waaronder `mysql`, `sqlsrv`, en ook een third-party `postgres` implementatie is beschikbaar. Het is wel belangrijk om te weten dat veel uitbreidingen mogelijk alleen `mysql` ondersteunen, dat is dan ook de meestgebruikte database met MODX.
MODX ondersteunt `mysql`. Er bestaat ook een third-party `postgres`-implementatie. Extras ondersteunen vaak alleen `mysql`, dus dat is de veiligste keuze.

De minimale MySQL versie is 4.1.20, maar 5.7 of hoger is aan te raden. Ook clusters als Galera en MySQL alternatieven als MariaDB zijn mogelijk.
> Let op: ondersteuning voor sqlsrv is verwijderd in MODX 3.0. Zie de [sqlsrv-migratienotes (EN)](/current/en/getting-started/upgrading-to-3.0/sqlsrv) als je een oudere site van SQL Server af moet.

Zowel MyISAM en InnoDB storage engines, en utf8 en utf8mb4 karaktersets zijn ondersteund.
Minimale MySQL-versie is 5.7; MySQL 8.0+ of MariaDB 10.6+ wordt aangeraden. Clusters zoals Galera kunnen ook.

Voor normaal gebruik dient de database user `SELECT`, `INSERT`, `UPDATE`, en `DELETE` permissies te hebben, en `CREATE`, `ALTER`, `INDEX` en `DROP` zijn nodig voor het installeren/upgraden van de core en uitbreidingen. Enkele uitbreidingen hebben mogelijk meer permissies nodig.
Zowel MyISAM als InnoDB worden ondersteund, evenals utf8 en utf8mb4. Gebruik bij voorkeur utf8mb4 voor de breedste UTF-8-ondersteuning.

## Web servers
Benodigde rechten: `SELECT`, `INSERT`, `UPDATE`, `DELETE` voor normaal gebruik; `CREATE`, `ALTER`, `INDEX`, `DROP` voor installatie en upgrades van de core en extras; sommige extras vragen ook `CREATE TEMPORARY TABLES`.

Apache 2.4 of hoger, or nginx 1.x is aan te raden.
## Webservers

Het is ook mogelijk om lighttpd, IIS, Zeus, Valet en andere webservers te gebruiken. Hiervoor is mogelijk wel meer configuratie nodig om zoekmachinevriendelijke URLs te ondersteunen.
Apache 2.4+ of nginx 1.18.x worden aangeraden.

## Browser Support for the Manager
Voor [vriendelijke URLs](aan-de-slag/vriendelijke-urls) kan extra configuratie nodig zijn. Instructies (EN): [Apache](/current/en/getting-started/friendly-urls/apache), [nginx](/current/en/getting-started/friendly-urls/nginx), [lighttpd](/current/en/getting-started/friendly-urls/lighttpd). Een beknopte Apache-uitleg staat ook in het Nederlands: [Vriendelijke URLs op Apache](aan-de-slag/vriendelijke-urls/apache).

De volgende browsers zijn ondersteund voor het gebruik van de back-end manager voor het beheren van de site:
## Browserondersteuning voor de Manager

Desktop:

- Edge (laatste 2)
- Chrome (laatste 2)
- Firefox (laatste 2)
- Safari (laatste 2)

Op mobiele/tablet apparaten:
Mobiel/tablet:

- Chrome for Android (laatste)
- Safari on iOS (laatste)

De manager werkt mogelijk prima op oudere/andere browsers, maar die zijn niet officieel ondersteund.

Denk erom dat deze vereisten alleen gelden voor de manager. Welke browsers je voor de site wilt ondersteunen hangt helemaal af van wat je daar zelf voor wilt.
De manager kan op oudere of andere browsers werken, maar die zijn niet officieel ondersteund. Deze eisen gelden alleen voor de manager; welke browsers je frontend ondersteunt bepaal je zelf.
Loading
Loading